Παρασκευή 25 Μαρτίου 2011

Πιο θρεπτικά φρούτα και λαχανικά «της εποχής»


Για τους περισσότερους ανθρώπους, το φαγητό είναι κατ' αρχήν εμφάνιση και μυρωδιά - η γεύση έρχεται αργότερα. Η απόφαση για το αν μας αρέσει ένα πιάτο, καθορίζεται από αρκετούς παράγοντες, όπως η υφή και η πολυπλοκότητα της εμφάνισης, αλλά το πρώτο και πιο σημαντικό είναι το χρώμα του.
Ανεξάρτητα από το χρώμα τους, όμως, τα φρούτα και τα λαχανικά παρουσιάζουν μεγάλη διακύμανση στην θρεπτική αξία τους, αναλόγως με την εποχή που τα αγοράζει κανείς.
Όπως αναφέρει η εφημερίδα «Τάιμς», του Λονδίνου, οι φράουλες λ.χ. που αγοράζει κανείς στα μέσα του χειμώνα δεν έχουν την ίδια θρεπτική αξία με εκείνες που τρώει στα τέλη της άνοιξης και τις αρχές του καλοκαιριού.
Και αυτό, διότι είθισται οι χειμερινές φράουλες να προέρχονται από χώρες μακρινές και στη διάρκεια του μεγάλου ταξιδιού τους μέχρι τα ράφια του σούπερ μάρκετ έχουν χάσει σημαντικό τμήμα από τον σίδηρο, την βιταμίνη C και τις αντιοξειδωτικές ουσίες που θα περιείχαν οι «ντόπιες» του καλοκαιριού.
Η αλήθεια είναι ότι δεν χρειάζεται να ταξιδέψει ένα φρούτο από το Μαρόκο ή τη Νότιο Αφρική για να χάσει την θρεπτική αξία του. Μελέτη με πορτοκάλια έδειξε ότι τα φρεσκοκομμένα από το δέντρο περιέχουν περίπου 180 mg βιταμίνης C, ενώ αυτά που αγοράζει κανείς από το σούπερ μάρκετ της χώρας του περιέχουν πολύ λιγότερη - ενίοτε μόλις 1 mg. Και δεν είναι μόνο η βιταμίνη C που πλήττεται: μείωση παρατηρείται και σε άλλα πολύτιμα συστατικά τους, όπως τα βιοφλαβονοειδή.
Το κλειδί, λοιπόν, για να αποκομίζει κανείς τα μέγιστα από τα προϊόντα της Φύσης είναι να επιλέγει πρωτίστως αυτά που χαρακτηρίζονται ως φρούτα και λαχανικά «της εποχής». Με την τακτική αυτή παρέχονται πολλά και σημαντικά οφέλη στην υγεία, όπως έδειξε και μελέτη που πραγματοποίησαν πριν από λίγα χρόνια ερευνητές από το Ίδρυμα Δημόσιας Υγείας, στο Ρόμπινσον Γουέϊ του Κέιμπριτζ.
Οι επιστήμονες πήραν συνεντεύξεις από 1.489 άνδρες και 1.900 γυναίκες, ηλικίας 35 έως 75 ετών, και αφού ανέλυσαν την διατροφή τους και τους παρακολούθησαν για επτά χρόνια, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η συστηματική κατανάλωση φρέσκων λαχανικών της εποχής στη διάρκεια του χειμώνα μειώνει κατά 21% τον κίνδυνο καρκίνου και κατά 15% τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου στους άνδρες, και στις μειώνει κατά 24% τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου.
Αντίστοιχα, η συστηματική κατανάλωση φρέσκων φρούτων της εποχής διαπιστώθηκε ότι μειώνει κατά 16% τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και κατά 13% τον κίνδυνο καρκίνου.
Το συμπέρασμα της μελέτης, που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Public Health Nutrition», ήταν ότι ναι μεν η πλούσια σε φρέσκα φρούτα και λαχανικά διατροφή ασκεί προστατευτική δράση εναντίον του καρκίνου και της καρδιαγγειακής νόσου, αλλά μεγάλη σημασία έχει η κατανάλωση φυτικών προϊόντων εποχής.


Τι να προτιμάμε φθινόπωρο - χειμώνα
Για τους μήνες που διανύουμε, η πρακτική αξία αυτού του ευρήματος είναι ότι θα βάλουμε στη ζωή μας είδη τα οποία είναι κατ' εξοχήν φθινοπωρινά και χειμερινά, όπως οι κολοκύθες οι οποίες είναι πλούσιες σε βήτα-καροτίνη - μία αντιοξειδωτική βιταμίνη που έχει ζωτική σημασία για την όραση και την διατήρηση ελαστικού του δέρματος στη διάρκεια του κρύου, και η οποία είναι απαραίτητη για γερό ανοσοποιητικό σύστημα και προστασία από τις λοιμώξεις.
Καλό είναι επίσης να εμπιστεύεστε τα μάτια σας για να διαλέξετε τα καλύτερα λαχανικά αυτή την περίοδο: όσο πιο βαθύ χρώμα έχουν, τόσο πιο πολλές αντιοξειδωτικές ουσίες περιέχουν. Εάν θέλετε να βρείτε λαχανικά πλούσια σε βήτα-καροτίνη, αναζητήστε όσα έχουν την πιο έντονα πορτοκαλί σάρκα (κολοκύθες, γλυκοπατάτες, καρότα) ή τα πιο σκουροπράσινα φύλλα (σπανάκι, κράμβη). Τα σκουροπράσινα φυλλώδη λαχανικά περιέχουν επίσης λουτεϊνη και ζεαξανθίνη, δύο θρεπτικά συστατικά που μπορεί να συμβάλλουν στην πρόληψη της εκφύλισης της ωχράς κηλίδας, μίας ασθένειας των ματιών που σχετίζεται με την ηλικία.
Τέλος, δεν πρέπει να αμελείτε τους άλλους «σούπερ σταρ» του φθινοπώρου και του χειμώνα, όπως τα μήλα, τα πορτοκάλια αλλά και ορισμένα είδη μανιταριών και ξηρών καρπών, που έχουν πολλά να προσφέρουν στην υγεία.

ta nea

Eπιλογές λαχανικών για όλους


Τα αγαπημένα μας φρέσκα λαχανικά δεν είναι διαθέσιμα όλο το χρόνο. Μήπως αυτό σημαίνει ότι πρέπει να κάνουμε χωρίς αυτά όταν είναι εκτός εποχής, ή μπορεί τα κατεψυγμένα και τα κονσερβοποιημένα λαχανικά να αποτελέσουν αξιόλογες εναλλακτικές;
Τα φρέσκα λαχανικά απευθείας από τον κήπο αποτελούν για πολλούς το ιδανικό, και η φρεσκάδα είναι ένας σημαντικός παράγοντας, όταν αγοράζουμε κάποια τρόφιμα. Παρόλα αυτά, τα λαχανικά αρχίζουν να χάνουν θρεπτικά συστατικά αμέσως μετά τη συγκομιδή τους. Τα καλοκαιρινά φασολάκια μπορεί να χάσουν μέχρι και τη μισή ποσότητα βιταμίνης C εντός μιας-δύο ημερών, ακόμα και πριν το μαγείρεμα.1 Για αυτό προκειμένου να μεγιστοποιήσουμε τις ευεργετικές ιδιότητες των λαχανικών, συνεχίζουμε τον αγώνα στο τραπέζι μας.

Υπάρχουν τρεις κύριες μορφές στις οποίες πωλούνται τα λαχανικά – φρέσκα, κατεψυγμένα ή κονσερβοποιημένα. Σε αντίθεση με την κοινή πεποίθηση, η κάθε μορφή έχει τα δικά της πλεονεκτήματα, παρά τη γενική ιδέα ότι τα φρέσκα είναι πάντα καλύτερα.1,2 Τρεις μερίδες λαχανικών την ημέρα είναι η συνήθης συνιστώμενη πρόσληψη, οπότε το εν λόγω άρθρο θα εστιάσει στο πώς να πετύχετε αυτό το στόχο.

Τα φρέσκα λαχανικά προσθέτουν γεύση, υφή, χρώμα και ποικιλία σε οποιοδήποτε γεύμα. Αλλά για να προσφέρουν το μέγιστο διατροφικό πλεονέκτημα, χρειάζεται να είναι ακριβώς αυτό –φρέσκα. Ο χρόνος συνεπώς από τη συγκομιδή στο τραπέζι είναι ζωτικής σημασίας για τα φρέσκα λαχανικά. Καθώς πολλοί έμποροι διανέμουν τρόφιμα από μια κεντρική τοποθεσία, τα λαχανικά μπορεί να έχουν συλλεχθεί αρκετό χρόνο πριν εμφανιστούν στο ράφι τους σουπερμάρκετ. Προσθέτοντας σε αυτό και το χρόνο παραμονής στο ψυγείο ή την αποθήκη, πριν εμφανιστούν στο τραπέζι του δείπνου, μια επιζήμια επίδραση στο διατροφικό περιεχόμενο είναι αναπόφευκτη. Οι απώλειες μπορεί να μειωθούν, διατηρώντας τα φρέσκα λαχανικά, δηλαδή τα τοπικά ή εποχιακά γεωργικά προϊόντα, στο ψυγείο και χρησιμοποιώντας τα όσο το δυνατό γρηγορότερα. 

Υπολογιστής ισορροπίας ενέργειας

Χρησιμοποιώντας μονάχα μερικά βασικά στοιχεία, ο υπολογιστής ισορροπίας ενέργειας σας προσδιορίζει το Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ), τις ημερήσιες απαιτήσεις σας σε ενέργεια και το αν κινδυνεύετε από ορισμένες ασθένειες.



Φρούτα και λαχανικά που είναι πλούσια σε βιταμίνες

Η προβιταμίνη Α είναι ιδιαιτέρως άφθονη σε φρούτα και λαχανικά με κίτρινο, κόκκινο ή πράσινο χρώμα (καρότα, σπανάκι, νεροκάρδαμο, λάχανο, μάνγκο, βερίκοκα,…). Η βιταμίνη C, από την άλλη, συνήθως συνοδεύεται από μεγάλη οξύτητα (μούρα, γουάβα, μαϊντανός, πιπεριές, ακτινίδια, λεμόνια και άλλα εσπεριδοειδή…). Το σημαντικό είναι να υπάρχει ποικιλία στην κατανάλωση φρούτων.

Γενικά, οι βιταμίνες βρίσκονται στα πιο έντονα χρωματισμένα μέρη των φρούτων και των λαχανικών